Η ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΑ ΖΩΗ ΜΟΥ
Η ΧΑΛΕΠΑ ΒΛΕΠΑΤΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ,
ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΟ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ-
Ξυπνήστε λιάστηκε η Χαλέπα-
Όταν λιαστεί ο Κολατσάρης, να φέρετε τα ζώα στη βρύση, για να πιουν νερό-
Το φεγγάρι βγήκε από τη Χαλέπα-
Ευχές: να ζήσεις σαν την Χαλέπα-
Όρκος : αν λέω ψέματα να πέσει η Χαλέπα να με πλακώσει-
Απειλή: θα πάω να πέσω από την κοκκινάδα-
Κατάρα: Να σε φάνε οι σκάρες-
Φασαρία: Εσείστηκε η χαλέπα-
«Ο Βραχνάς παιδί μου, είναι εκειονέ το χαράκι. Άμα κοιμηθούνε οι αθρώποι καθίζει στο μπέτι ντως και δεν μπορούνε να πάρουνε την αναπνοή ντως»-
Η γιαγιά μου: «θωρείς παιδί μου εκειά που σμίγουνε τα δυο βουνά και κάνουνε στην αναμεσάδα ντος μια μεγάλη λακκούβα και τα βράδια γίνεται χρυσή??? Είναι του Δία το πιάτο Από το Ψηλορείτη μαθές σκύβει και τρώει»
— Η ΙΣΤΟΡΊΑ ΜΑΣ —
ΦΟΥΡΝΟΦΑΡΑΓΓΟ -ΙΣΤΟΡΙΑ Πληροφορίες απο τον «κώδικα θυσιών» του Σταυρινιδη. Στο κώδικα των θυσιών αναφέρονται περιουσίες χριστιανών που πέθαναν ή σκοτώθηκαν ή αναγκάστηκαν να εκπατριστούν . Στην απογραφή Χουρμούζη ο οικισμός έχει πριν την επανάσταση του 1821 είχε 10 χριστιανικές και 4 μουσουλμανικές οικογένειες και 2 εκκλησίες. Το 1832 το χωριό είχε 5 χριστιανικές οικογένειες Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 (Pashley) αναφέρεται ως Furnofarago με 1 χριστιανική και 6 τουρκικές οικογένειες. Εδώ να σχολιάσω ότι στο Μονοφάτσι υπήρξε περίοδος που στο το 80% των κατοίκων ήταν Μωαμεθανοί. Προφανώς προτιμούσαν για διαμονή τις εύφορες περιοχές για ευνόητους λόγους . Στην επανάσταση του 1866 το χωριό υπέστη σοβαρές καταστροφές από τους Τούρκους: «Τας ημίσεις εκ των 20 οικιών και την εκκλησίαν Δεσπότης Χριστός απετέφρωσαν». (Κατ. Τσατσαρωνάκη, Μια έκθεση ωμοτήτων του 1866).